Sąd Najwyższy dostarczył kredytobiorcom bardzo mocnego argumentu w sporach z bankami o sankcję kredytu darmowego. W wyroku z 3 czerwca 2025 r. w sprawie II CSKP 1953/22 Sąd Najwyższy jednoznacznie wskazał, że odsetki kapitałowe mogą być naliczane wyłącznie od kwoty kredytu.
To rozstrzygnięcie może okazać się przełomowe dla tysięcy konsumentów dochodzących swoich praw w sprawach dotyczących sankcji kredytu darmowego, zwłaszcza tam, gdzie bank doliczał odsetki również od prowizji i innych kosztów kredytu.
Co orzekł Sąd Najwyższy?
W omawianym wyroku Sąd Najwyższy wyraźnie zaznaczył, że odsetki kapitałowe można pobierać tylko od kwoty kredytu, a nie od elementów, które stanowią koszt kredytu.
To kluczowa kwestia, ponieważ w praktyce sporów z bankami jeden z najważniejszych problemów dotyczy właśnie tego, czy bank może naliczać odsetki od prowizji. Jeżeli prowizja nie jest częścią kwoty kredytu, lecz stanowi koszt kredytu, to obciążanie jej odsetkami może prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji prawnych.
Dlaczego definicja „kwoty kredytu” ma tak duże znaczenie?
Wyjątkowo istotne jest to, że Sąd Najwyższy, wyjaśniając pojęcie kwoty kredytu, odwołał się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a konkretnie do wyroku TSUE w sprawie C-377/14 Radlinger.
Z tego rozstrzygnięcia wynika, że prowizja nie należy do całkowitej kwoty kredytu, lecz jest kwalifikowana jako koszt kredytu. To rozróżnienie ma fundamentalne znaczenie dla spraw o sankcję kredytu darmowego, ponieważ pozwala precyzyjnie oddzielić:
- kwotę kredytu, od której mogą być naliczane odsetki kapitałowe,
- koszty kredytu, od których takie odsetki nie powinny być naliczane.
Właśnie dlatego wyrok Sądu Najwyższego z 3 czerwca 2025 r. jest tak ważny — po raz pierwszy tak wyraźnie łączy problem odsetek od prowizji z definicją kwoty kredytu i z rozróżnieniem pomiędzy kredytem a kosztem kredytu.
Sankcja kredytu darmowego a odsetki od kosztów kredytu
Dziś w polskich sądach toczą się dziesiątki tysięcy spraw o sankcję kredytu darmowego. Jedną z głównych osi sporu pozostaje pytanie, czy bank może pobierać odsetki nie tylko od wypłaconego kapitału, ale również od prowizji, opłat i innych kosztów związanych z umową.
W praktyce ma to ogromne znaczenie dla konsumentów. Jeżeli bowiem konstrukcja umowy kredytowej narusza przepisy dotyczące kredytu konsumenckiego, kredytobiorca może skorzystać z sankcji kredytu darmowego, czyli doprowadzić do sytuacji, w której bankowi należy się wyłącznie zwrot kapitału — bez odsetek i innych kosztów.
Z perspektywy sporów sądowych wyrok Sądu Najwyższego stanowi więc:
- mocny argument dla kredytobiorców,
- istotne ostrzeżenie dla banków,
- ważny punkt odniesienia dla sądów powszechnych, które rozpoznają sprawy o sankcję kredytu darmowego.
Czy wyrok Sądu Najwyższego może zmienić linię orzeczniczą?
Znaczenie tego orzeczenia jest bardzo duże, ponieważ dotyka jednego z najważniejszych problemów prawnych występujących w sprawach SKD. Jeżeli stanowisko Sądu Najwyższego zacznie być szeroko stosowane przez sądy powszechne, może to istotnie wzmocnić pozycję kredytobiorców dochodzących roszczeń przeciwko bankom.
Dla rynku oznaczałoby to również konieczność ponownej oceny wielu wzorców umownych i praktyk polegających na naliczaniu odsetek od elementów, które nie stanowią kwoty kredytu.
TSUE wypowie się w sprawie odsetek od prowizji
Na ten sam problem ma wypowiedzieć się również 23 kwietnia 2026 r. TSUE w sprawie C-744/24, prowadzonej przez Wieniawska Adwokaci.
Jeżeli kierunek wskazany przez Sąd Najwyższy zostanie potwierdzony także na poziomie unijnym, spór o sankcję kredytu darmowego i odsetki od kosztów kredytu może wejść w zupełnie nową fazę. Taki scenariusz miałby ogromne znaczenie nie tylko dla toczących się już postępowań, ale również dla kolejnych kredytobiorców rozważających dochodzenie swoich praw przed sądem.
Co ten wyrok oznacza dla kredytobiorców?
Dla konsumentów to bardzo wyraźny sygnał, że argumentacja dotycząca bezprawnego naliczania odsetek od prowizji zyskuje coraz mocniejsze oparcie w orzecznictwie.
W praktyce oznacza to, że warto przeanalizować swoją umowę kredytową, zwłaszcza jeśli:
- prowizja została doliczona do kwoty finansowania,
- bank naliczał odsetki również od kosztów kredytu,
- umowa dotyczy kredytu konsumenckiego,
- kredytobiorca rozważa dochodzenie roszczeń w oparciu o sankcję kredytu darmowego.
Każda sprawa wymaga oczywiście indywidualnej analizy, jednak najnowsze orzeczenia pokazują, że spór o SKD staje się coraz bardziej istotny i coraz lepiej ugruntowany prawnie.
Podsumowanie
Wyrok Sądu Najwyższego z 3 czerwca 2025 r. w sprawie II CSKP 1953/22 może okazać się jednym z najważniejszych rozstrzygnięć dla kredytobiorców walczących z bankami o sankcję kredytu darmowego. Sąd Najwyższy jasno wskazał, że odsetki kapitałowe mogą być pobierane wyłącznie od kwoty kredytu, a nie od prowizji stanowiącej koszt kredytu.
Jeżeli to stanowisko zostanie dodatkowo potwierdzone przez TSUE, sprawy dotyczące odsetek od prowizji, kosztów kredytu i sankcji kredytu darmowego mogą wejść na zupełnie nowy poziom.
Masz kredyt konsumencki i podejrzewasz, że bank naliczał odsetki także od prowizji lub innych kosztów?
Skontaktuj się z Wieniawska Adwokaci. Przeanalizujemy Twoją umowę i ocenimy, czy w Twojej sprawie można skutecznie dochodzić roszczeń z tytułu sankcji kredytu darmowego.
